Kako osvojiti Beograd - istorija grada

Početak Kontakt O knjizi Beograđani Foto galerija O Beogradu Istorija grada Korisne informacije
				7000 p.n.e. – Prvo neolitsko naselje na teritoriji Beograda. 600 p.n.e. – Trachian and Scythian tribes inhabit the region. 279 p.n.e. – Prvi put se pominje ime grada Singidunum. U njemu živi Keltsko pleme Skordisci. 91 n.e. – Singidunum naseljavaju Rimljani. Sedište IV legije Flavia Felix. Nešto kasnije u Singidunumu je rođen rimski car Jovian Flavije Klaudije. Prvi most između leve i desne obale Save. 395 – Podela Rimskog carstva na Istočno i Zapadno. Singidunum pripada Istočnom carstvu i postaje granični grad, što određuje njegovu dalju sudbinu (mešaju se različiti kulturni uticaji, a zbog važnog strateškog položaja postaje grad oko koga će se voditi najveći broj bitaka u istoriji). 411 – Huni osvojili Singidunum. 450 – Sarmati osvojili Singidunum. 470 – Goti osvojili Singidunum. 488 – Gepidi osvojili Singidunum. 504 – Goti osvojili Singidunum. 510 – Singidunum pripao Vizantiji, mirovnim sporazumom. 535 – Vizantijski car Justinijan I obnavlja grad. 584 – Avari osvojili Singidunum. 592 – Vizantija ponovo vlada gradom. 630 – Sloveni osvojili Singidunum.
IZMENE I DOPUNE				827 – Singidunum pripao Bugarima. 878 – Prvo pisano spominjanje slovenskog imena grada – Beograd (spomenuto u pismu kojim Papa Jovan VIII obaveštava bugarskog Kneza Borisa-Mihaila da je smenio beogradskog episkopa zbog razvrata).
Razgledanje grada
Video
Koncerti				896 – Ugarska napada Beograd. 971 – Vizantija osvojila Beograd. 976 – Beograd pripao makedonskom caru Samuilu. 1018 – Beograd pripao Vizantiji. 1096 – Ugarska vojska ruši Beograd ali grad ostaje pod upravom Vizantije. 1096 – (i 1147.) Kroz Beograd prolaze krstaške vojske (neke ga i pljačkaju). 1127 – Ugarska vojska ruši Beograd i njegovim kamenom
Kupovina
Događaji i festivali

Ako želite malo bolje
da upoznate Srbe, nađite nekog da Vam priča o ljudima po kojima su nazvane gradske ulice. Ulica Strahinjića Bana je dobila ime po srednjevekovnom srpskom junaku (zovu ga još i Banović Strahinja), opevanom u narodnim epskim pesmama. Priča o njemu ide ovako: dok je bio u poseti kod tasta, Turčin Vlah Alija se odvaja od glavnine turske vojske koja sprema napad na Srbiju, spaljuje njegovo imanje i otima ženu. Saznavši za to, Banović Strahinja poziva tasta Jug Bogdana i njenu braću-devet Jugovića da zajedno krenu da spasu njegovu ženu. Oni odbijaju da uzalud izgube glave od Turaka, jer je ona već obeščašćena. Vođen ljubavlju, Banović Strahinja kreće sam po nju preko turske zemlje, preobučen u Turčina. Njegova žena, kojoj kidnapovanje nije teško palo pa čak i uživa u tome, prepoznaje muža i upozorava Vlah Aliju. Njih dvojica kreću da se bore, celi dan do podne. Pošto vidi da jedan drugog ne mogu da nadvladaju, njegova žena uzima mač Banović Strahinje i udara svog muža njime u glavu, jer joj je Turčin sada draži. Rana međutim nije dovoljno duboka i Banović Strahinji dođe zbog toga neka nova snaga i on zubima prekolje Turčina. Ženu odvodi kući i sve joj oprašta jer je voli i jer nema s kim da pije rujno vino u pustom dvoru. Poginuo je (kao i njegov tast i sva				zida Zemunsku tvrđavu. 1154 – Vizantijska vojska ruši Zemun i vraća kamen preko reke da opet sazida Beogradsku tvrđavu. 1166 – Srpski vladar postaje Stefan Nemanja koji stvara samostalnu srpsku državu i postaje začetnik dinastije Nemanjića. Rimski papa ga kruniše za kralja. 1182 – Ugarska osvojila Beograd. 1185 – Vizantija diplomatskim putem preuzima Beograd. 1189 – Fridrih Barbarosa prolazi kroz Beograd predvodeći krstaški pohod. 1219 – Srpska pravoslavna crkva postaje samostalna.
				1230 – Bugarska preuzima Beograd. 1284 – Srpski kralj Stefan Dragutin preuzima Beograd. Grad je prvi put u srpskim rukama. 1316 – Kralj Stefan Milutin u ratu protiv brata Dragutina spaljuje grad. 1319 – Ugarska vraća grad pod svoju vlast. 1346 – Stefan Dušan iz dinastije Nemanjića krunisan je za Cara Srba i Grka. Posle njegove smrti carstvo slabi i raspada se, srpsko plemstvo se osamostaljuje.
				1389 – Srpsko plemstvo ujedinjeno oko Kneza Lazara Hrebeljanovića na Kosovu se suprotstavlja Turskom prodoru u Evropu. Zbog pogibije turskog sultana i povlačenja turske vojske Evropa slavi pobedu hrišćanstva, ali Srbija se nikad ne oporavlja od bitke jer je u njoj poginuo najveći deo srpskog plemstva uključujući i Kneza Lazara. Njega nasleđuje njegov maloletni sin Stefan Lazarević koji postaje turski vazal.
				1403 – Despot Stefan Lazarević od Ugarske dobija Beograd i obnavlja ga, od njega pravi srpsku prestonicu. 1427 – Ugarska preuzima Beograd posle smrti Despota Stefana Lazarevića. 1440 – Turska napada Beograd. Sultan Murat II opseda grad sa 100.000 vojnika i 200 brodova. Na planini Avali podiže utvrđenje Žrnov kojim kontroliše prilaze gradu. Turci kroz podzemne tunele pokušavaju da uđu u grad ali ih Beograđani miniraju i uspevaju da se odbrane. 1456 – Sultan Mehmed II opseda grad sa 150.000 vojnika. Hrišćansku vojsku koja brani grad predvodi Janoš Hunjadi. Posle žestokih bitaka i ranjavanja Sultana, Turci odustaju od opsade. 1459 – Turci osvajaju tadašnju srpsku prestonicu Smederevo i time počinje petovekovno ropstvo Srba pod Turcima. 1521 – Sultan Sulejman Veličanstveni sa 300.000 vojnika osvaja Beograd, zarobljava kompletno stanovništvo i nasilno preseljava u Istanbul. Put ka zapadnoj Evropi i Beču je otvoren. Beograd postaje sedište Turske ratne flotile.
				1688 – Habsburška vojska u kontraudaru posle odbrane Beča osvaja Beograd. Svi temeljno pljačkaju grad - Turci odlazeći, Austrijanci dolazeći. 1690 – Turska osvaja Beograd. 1717 – Austrijska vojska (100.000 vojnika) pod komandom Eugena Savojskog pobeđuje Turke (200.000 vojnika) i osvaja Beograd. Austrijanci rekonstruišu i dograđuju Beogradsku
				tvrđavu po najmodernijem sistemu tog vremena i ona postaje jedna od najvećih u Evropi. Veliki napredak grada za kratko vreme. U Zemunu i danas postoji kuća u kojoj je odseo Eugen Savojski (tada je to bila gostionica “Kod belog medveda”). 1739 – Turska preuzima Beograd mirovnim sporazumom. Novoizgrađena tvrđava se ruši i Turci iz početka grade svoju. 1789 – Austrijska vojska pod komandom Feldmaršala Laudona osvaja Beograd. 1791 – Turska opseda i preuzima Beograd mirovnim sporazumom. 1801 – Pobunjeni janičari (elitni turski vojnici – najčešće oteta
				hrišćanska deca) zauzimaju Beogradsku tvrđavu i počinju teror nad stanovništvom. Kulminacija je događaj poznat pod nazivom Seča knezova (ubijanje najuglednijih Srba). Srbi odgovaraju 1804. godine ustankom koji predvodi Đorđe Petrović Karađorđe. 1807 – Srbi pod vođstvom Karađorđa oslobađaju Beograd koji postaje postaje glavni grad Srbije. U gradu zaseda vlada i počinje da radi Velika škola. 1811 – Karađorđe je proglašen za naslednog vladara. Začetnik je dinastije Karađorđevića. 1813 – Turska osvaja Beograd. Slom ustanka. Karađorđe odlazi u Austriju i kasnije u Rusiju. 1815 – Miloš Obrenović predvodi Drugi srpski ustanak.
njena braća) u bici na Kosovu polju, koja se 1389. godine vodila između srpske i turske vojske. 1915 - Poslednja naredba Majora Dragutina Gavrilovića koji je komandovao odbranom Beograda: "Tačno u tri časa neprijatelj se ima razbiti vašim silnim jurišem, razbiti vašim bombama i bajonetima. Obraz Beograda, naše prestonice, mora biti svetao.Vojnici, junaci, Vrhovna komanda izbrisala je naš puk iz brojnog stanja. Naš puk je žrtvovan za Kralja i Otadžbinu. Vi nemate više da brinete za vaše živote koji više ne postoje. Zato napred u slavu! Živeo Kralj! Živeo Beograd!"				Primirjem počinje srpsko-tursko dvovlašće. 1817 – Nastavljaju se tradicionalni međusobni sukobi Srba. Karađorđe je po povratku u Srbiju ubijen po nalogu Miloša Obrenovića . 1830 – Sultanov hatišerif o autonomiji Srbije. Miloš Obrenović je priznat za naslednog Kneza. 1862 – Sukob na Čukur-česmi (turski vojnici su teško povredili srpskog dečaka, Srbi su reagovali, a Turci bombardovali gradsko naselje iz tvrđave). Sukob je okončan međunarodnim sporazumom po kome Turci nemaju više nadležnost nad gradskim naseljem. 1867 – Turci napuštaju Beograd. Turski komandant predaje Knezu Mihailu Obrenoviću ključeve beogradske tvrđave na
				kojoj ostaje turska zastava kao jedini simbol turske vlasti.
				1876 – Srpsko-turski rat. Skinuta turska zastava sa Beogradske tvrđave. Oslobođena jugoistočna Srbija. 1878 – Na Berlinskom kongresu Srbiji potvrđena nezavisnost. 1882 – Srbija postaje Kraljevina,a Knez Milan Obrenović prvi Kralj. 1893 – EUvedeno električno osvetljenje, a 1894. počinje da radi prva linija električnog tramvaja. 1903 – Majski prevrat. Oficirska grupa “Crna ruka” ubija Kralja Aleksandra Obrenovića i Kraljicu Dragu Mašin zbog njihove u narodu neprihvaćene ljubavi. Gasi se loza Obrenovića, na presto dolazi Kralj Petar I Karađorđević (unuk Karađorđev, završio vojnu akademiju Sen-Sir, odlikovan ordenom Legije časti zbog zasluga u Legiji stranaca). Trijumfuje sa srpskom
				vojskom u Balkanskim ratovima protiv Turske i Bugarske.
				1912 – Prvi Balkanski rat. Vode ga Srbija, Grčka i Bugarska protiv Turske. Srbija proteruje Turke sa Kosova i Metohije,
Branioci grada su u neravnopravnoj borbi sa mnogostruko brojnijom i opremljenijom vojskom čuvali odstupnicu u povlačenju glavnine vojske, državnih institucija i najvrednijih umetničkih dela i relikvija. Nemački Feldmaršal August von Mackensen koji je komandovao nemačkom i austrougarskom armijom u napadu na Srbiju, odmah posle osvajanja Beograda naredio je da se svi srpski vojnici sahrane i u njihovu čast je podigao spomenik na kome piše: "Hier ruhen serbische Helden" (Ovde počivaju srpski junaci). O srpskim vojnicima je rekao: "Borili smo se protiv vojnika iz bajke koji su se branili besprimernom hrabrošću. Onog trenutka, kad smo Srbiju osvojili, nas je to bolelo više nego njene saveznice."				poslednjeg okupiranog dela zemlje. 1913 – Drugi Balkanski rat zbog odbrane dela teritorije vodi i dobija Srbija protiv Bugarske. 1914 – Kralj Petar I prenosi ovlašćenja na Prestolonaslednika Aleksandra. Počinje Prvi svetski rat. Austrijanci bombarduju i zauzimaju Beograd. Posle pobeda na Ceru (prva saveznička pobeda u ratu) i Kolubari srpska vojska oslobađa Beograd i proteruje austrougarsku vojsku iz Srbije.. 1915 – Nemačka i Bugarska ulaze u rat na strani Austrougarske. Nemačke i Austrougarske trupe osvajaju Beograd. Počinje trogodišnja okupacija i sistematsko pljačkanje grada. Srpska vojska se pod borbom povlači iz zemlje i preko Albanije evakuiše na ostrvo Krf u Grčkoj.
				1916 – Oporavljeni srpski vojnici se pridružuju savezničkoj vojsci na Solunskom frontu. 1918 – Probojem Solunskog fronta Srpska vojska se vraća u Srbiju. Bilans rata je 1,247,000 mrtvih (više od četvrtine srpskog stanovništva). Srbi, Hrvati i Slovenci se ujedinjuju u zajedničku državu, Beograd postaje prestonica Jugoslavije. 1920 – Francuski Maršal i počasni vojvoda srpske vojske Franše D’Epere uručuje Beogradu orden Legije časti. 1929 – Radio Beograd počeo sa emitovanjem programa. 1934 – Hrvatske ustaše ubijaju Kralja Aleksandra u Marseju gde je pokušavao da sa Francuskom učvrsti odbrambeni savez protiv Nemačke. Pušten u rad most "Viteškog Kralja Aleksandra" preko Save (srušen početkom Drugog svetskog rata). 1935 – Završena izgradnja Pančevačkog mosta. 1939 – Vožena trka za Gran Prix oko Kalemegdana (preteča današnje Formule 1). 1941 – Demonstracije 27. marta protiv pristupanja Trojnom paktu (Nemačka - Italija - Japan), koje dovode do pada vlade. Prestolonaslednik Petar je proglašen punoletnim i preuzima vlast. Napad Nemačke počinje bombardovanjem Beograda 6. aprila i okupiraju ga 12. aprila. Kralj i vlada napuštaju zemlju. Bandere na Terazijama služe za vešanje Beograđana, a 80.000 ljudi je streljano u Jajincima ispod Avale. Stvaraju se dva srpska pokreta otpora - četnici Draže Mihailovića i Titovi partizani. Teritoriju Jugoslavije dele saveznice Nemačka, Italija, Bugarska, Mađarska i Nezavisna država Hrvatska. 1944 – Amerikanci bombarduju Beograd u aprilu, na Uskrs, i još nekoliko puta iste godine (gine veliki broj Beograđana). Crvena armija i Titovi partizani oslobađaju grad 20. oktobra, nove vlasti hapse i streljaju mnoge Beograđane.
				1945 – Bilans rata je oko 1,700,000 stradalih, većinom Srba. Ukinuta Monarhija, proglašena Federativna Narodna Republika Jugoslavija i počinje vladavina Josipa Broza Tita. Beograd se obnavlja u posleratnim godinama i postaje značajan međunarodni politički, sportski i kulturni centar. Prestolonaslednik Aleksandar, sin kralja Petra II se rađa u Londonskom hotelu Claridges (čiji je apartman 212 proglašen jugoslovenskom teritorijom). Kumovi na krštenju su Kralj Džordž i Princeza Elizabeta (sada Kraljica Elizabeta II).
© 2006-2009 Perollo				1961 – U Beogradu održana prva konferencija nesvrstanih zemalja. 1968 – Studentske demonstracije protiv socijalnih razlika i birokratije. Nešto kasnije stotine hiljada Beograđana protestvuje na Trgu Nikole Pašića protiv sovjetske okupacije Čehoslovačke. 1980 – Umro Josip Broz Tito. U Beogradu se na njegovoj sahrani okupljaju državnici iz 125 zemalja. Jugoslavijom nastavlja da upravlja "Predsedništvo" sastavljano od 8 članova (6 iz republika i 2 iz srpskih pokrajina).
				1991 – Nerešeni nacionalni i politički problemi dovode do raspada Jugoslavije. Slovenija i Hrvatska proglašavaju otcepljenje, počinje građanski rat. Prvi put od rođenja, prestolonaslednik Aleksandar II dolazi u Beograd. 1992 – Evropska zajednica priznaje Hrvatsku i Bosnu. Proglašena Savezna Republika Jugoslavija. Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija joj uvodi ekonomske sankcije zbog podrške pobuni Srba u Hrvatskoj i Bosni koji žele da ostanu u federalnoj državi.
				1993 – Najveća inflacija u istoriji čovečanstva. U Beogradu se štampa novčanica od 500.000.000.000 dinara. 1994 – Kraj hiper-inflacije, uveden je novi dinar. 1995 – Po okončanju rata oko 300.000 srpskih izbeglica iz Hrvatske dolazi u Srbiju. 1996 – Građanske demonstracije protiv srpskog predsednika Slobodana Miloševića zbog nepriznavanja rezultata na lokalnim izborima. 1999 – Podržavajući dugogodišnje težnje Albanaca iz pokrajine Kosovo i Metohija da se otcepe od Srbije, NATO avioni tri meseca bombarduju Beograd bez odobrenja UN. Slobodan Milošević je optužen za izazivanje ratnih zločina za vreme građanskog rata na teritoriji bivše Jugoslavije. U junu se posle potpisivanja primirja NATO trupe raspoređuju na Kosovu i Metohiji. Oko 200.000 srpskih izbeglica sa Kosova i Metohije dolazi u Srbiju. 2000 – Građanski protesti zbog krađe na saveznim izborima dovode do odlaska sa vlasti Slobodana Miloševića. Normalizuju se odnosi sa evropskim zemljama i SAD. 2003 – Savezna Republika Jugoslavija postaje Državna zajednica Srbije i Crne Gore. Grupa kriminalaca u Beogradu ubija srpskog predsednika Vlade, dr Zorana Đinđića. 2004 – I pored prisustva NATO snaga oko 50.000 Albanaca u organizovanom pohodu napada preostala srpska sela na Kosovu, spaljuju srpske kuće i linčuju one koji nisu uspeli da pobegnu. Za dva dana uspevaju da oskrnave i spale 30 srpskih crkava i manastira. 2006 - Državna zajednica Srbije i Crne Gore je prestala da postoji. Srbija je ponovo samostalna država. Financial Times proglašava Beograd gradom budućnosti južne Evrope. 2007 - Pregovori između države Srbije i Albanaca sa Kosova i Metohije o rešavanju statusa te pokrajine. Srbija nudi najširu moguću autonomiju, Albanci žele nezavisnost. Međunarodna zajednica je podeljena. 2008 - U dogovoru sa SAD i nekim zemljama EU, Albanci iz Pokrajine Kosovo i Metohija proglašavaju nezavisnost od Srbije. Međunarodna zajednica je i dalje podeljena - neke zemlje priznaju tu nezavisnost, a neke ne. Rukovodstvo Srbije ne želi oružani sukob već pokušava diplomatskim i političkim potezima da spreči odvajanje svoje Pokrajine. Širom Srbije protesti građana. U Beogradu se okuplja 500.000 ljudi na demonstracijama protiv nezavisnosti Pokrajine, a nekoliko stotina mladih u drugom delu grada demolira i pali praznu zgradu američke ambasade. 2009 - Srbija zvanično podnela zahtev za prijem u Evropsku uniju.